Floransa ve Medici Ailesi
Yaz okulu için 2023 senesinde bir ay geçirdiğim Floransa, benim için çok özel bir şehir. Gerek mimarisi, gerek tarihi, gerekse canlılığı; insanı adeta paralel bir evrenin içine düşmüş gibi hissettiriyor. Medici Ailesi’nin adını duymak için ise Floransa’da sadece birkaç saat geçirmek bile yeterli. Peki, Floransa’nın neredeyse her sokağında etkisi olan, adı her duvar taşında yankılanan bu Medici Ailesi kim? İşte bu yazıyı da tam olarak bu sorunun cevabını merak edenler için, Medici Ailesi hakkında kısa bir özet olarak yazıyorum
Medici ve Sanat
Medici Ailesi, Floransa’daki sanatın ve Rönesans’ın başyapıtlarının en önemli destekçilerinden biriydi. Hatta şu iddiayı ortaya atmak bile mümkün: Ailenin cömert bağışları ve himayesi olmasaydı, Rönesans bugün bildiğimiz ve hayranlık duyduğumuz Rönesans olamazdı. Bugün Floransa’daki Uffizi Galerisi’nde sergilenen Venüs’ün Doğuşu ve Primavera (Botticelli) tabloları, Medicilerin siparişi üzerine üretilmiş eserlerin en bilinen örnekleri arasında yer alır. Michelangelo ve Leonardo da Vinci de Medici Ailesi’nin desteğiyle yükselen ve kariyerlerini şekillendiren sanatçılar arasındadır.
Medici ve Politika
Medici ailesi soylu doğmuş aristokrat bir aile değil, on dördüncü yüzyılda bankacılık aracılığıyla kazanmışlar güçlerini. Yani bir nevi kendi isimlerini kendi başarılarıyla kazanmışlar, ve bir noktadan sonra bankaları dönemin en güçlü finansal kurumlarından biri olmuş ve o kadar önemli bir hale gelmişler ki gerek politika olsun gerekse sanat ve kültür, Avrupa’ya yön veren aileler arasına girebilmeyi başarmışlar.
Floransa’yı kültürün başkenti haline getirenler de yine Medici ailesidir, özellikle Lorenzo de Medici (Lorenzo il Magnifico / Muhteşem Lorenzo) siyasi dehası ve diplomatik yetenekleriyle tanınırdı. Onun dönemi içerisinde küçük ama zengin olarak anılan Floransa; Milano, Venedik, Napoli Krallığı ve Papalık gibi büyük güçlerle çevriliydi ve sürekli tehdit altındaydı. Buna karşın Lorenzo, “denge siyaseti” uygulamayı tercih ederek Floransa’yı korumayı ve 15. yüzyıl boyunca Floransa’nın barış içerisinde kalmasını sağladı. İşte tam olarak bu barış ortamı, şehrin sanat ve düşünce alanında liderleşmesinin esas nedeni olarak kabul edilebilir.
Medicilerin politik gücü yalnızca Floransa ile sınırlı değildi. Ailenin üyeleri Avrupa siyasetinde de önemli roller oynadı. Mesela II. Henry’nin karısı olarak Fransa kraliçeliğini elde eden Catherine de Medici (eğer Reign dizisini izlediyseniz, François’nın annesinden bahsediyorum) buna bir örnek olarak gösterilebilir. Papalık statüsünü elinde tutarak Vatikan’da da kontrolü yine iki yüzyıl boyunca bu aile sağlamıştır.
Papalik gorevi ustlenmis aile uyeleri ise:
- Papa X. Leo
- Papa VII. Clement
- Papa XI. Leo
- Papa XIII. Leo
Medici'nin Düşüşü
On beşinci yüzyıla isimlerini kazımış olan ailenin gücü, 16. ve 17. yüzyıllarda politik entrikalar, ekonomik sorunlar ve Avrupa’daki değişen dengeler dolayısıyla gitgide azaldı. Tıpkı Osmanlı hanedanlığı gibi Mediciler de 17. yüzyılda siyasetten çok lükse ve sanata yöneldiler; bu da Avrupa’daki hâkimiyetlerini azalttı. Bankaları çöktükten sonra harcamaya devam ettikleri paralar, gelir kaynaklarını azalttı. 1737 senesinde ölen Gian Gastone de’ Medici arkasında herhangi bir varis bırakmayınca da aile, resmî olarak tarihin tozlu sayfalarına karışmış bulundu.
Eger aile ilginizi cektiyse "Medici: Masters of Florence" dizisini Amazon Prime'dan izleyebilirsiniz <3
